Baba Bana Masal Anlatma - 4

08 Nisan 2022 - 09:00

MASALLARDA SALGIN HASTALIKLAR:

FARELİ KÖYÜN KAVALCISI

Son dönemlerde sokak hayvanlarının şehirlerden tamamen çıkartılarak, hayvan barınaklarına hapsedilmesi tartışmaları ünlü bir sanatçımızın attığı tweet’le daha da alevlendi. Bir kap yemek, bir tas su ve bir de başlarının okşanmasından başka bir şey beklemeyen can dostlarımızı şehirden kovduğumuz zaman başımıza Hamelinlerinkine benzer bir son gelmesinden korkarım. 

Hamelin, size bir şey ifade etmemiş olabilir. Pied Piper’i de bilmiyor olabilirsiniz. Ama Fareli Köy dersem, kavalcısıyla ünlü masalını hepiniz hatırlarsınız: Parayla olsa nefes bile almayacak olan Hamelin köyü sakinlerinin cimrilikleri en sonunda önlerine yemek artıklarıyla, kuru ekmek attıkları evcil hayvanlarına kadar uzanmış. “Biz bu kedileri köpekleri besleyip duruyoruz, onlarsa gün boyu yatıp tembellik ediyor” diyerek, hayvanları döverek köyden kovmuşlar. Onlar üç kuruş ceplerinde kaldı diye sevinedururken, etrafı boş bulan fareler köyü basmış. Tuttuğunu kemiren bıyıklı küçük istilacılar; ağıllara, depolara, kilerlere girip, ne var ne yok yemeye başlamışlar. Köylerini talan eden, her şeyi yiyip kurutan farelerden kurtulmak isteyen köy halkı Pied Piper isimli, namlı bir kavalcıyla anlaşmış. Çaresizlikten gözlerini o kadar karartmışlar ki, farelerden kurtarması karşılığında bir kese altın teklif etmişler. Kavalcı hemen işe girişmiş; kavalına üfleyince fareler büyülenmiş gibi peşi sıra gitmeye başlamış. Kavalcı fareleri köyün dışına çıkartmış ve nehirden karşıya geçerken istilacıların hepsi boğularak telef olmuş. Pied Piper altınlarını almak için köye dönmüş dönmesine ama nasıl olsa farelerden kurtulduk diye düşünen muhtar anlaşmaya sadık kalmamış. Lütfeder gibi kavalcının önüne kesenin içinden çıkarttığı bir altını atmış, keseyi bağlayıp gene cebine koymuş. Pied Piper buna çok kızmış ve kavalını çalmaya başlamış. Ama bu sefer fareleri değil, köyün çocuklarını peşine takarak uzaklaşmış.  

Bu masalın farklı sonları vardır: Biz genellikle kavalcının ormanda uykuya dalınca çocukların en akıllısının kavalı çalarak bütün çocukları köye geri götürdüğü ve gerçeği öğrenen köylülerin kavalcıya altınlarını verdiği mutlu sonlu olanını biliriz. Ama bence en güzel versiyonu -engellerimizin engelleri yendiği-  kavalcı çocukları ormana götürürken arkada kalan üç çocuğun olduğudur. Bu çocuklardan biri topalmış ve hızlı yürüyemediği için arkada kalmaktaymış. Diğeri körmüş ve nereye gittiklerini göremediği için yavaş ilerlemekteymiş. Sonuncusu ise sağırmış ve kavalın sesini duymadığı halde diğerlerini meraktan takip etmekteymiş. Bu üç çocuk ormana girmeyip köye dönmüş ve anne babalara çocuklarının yerini söyleyip, onları bulmalarını sağlamış. En kötüsü ise çocukların kaybolduğu ve bir daha geri gelmediği sondur. Ki bu masalın ortaya çıkmasına sebep olan olaya en yakın son da maalesef budur. 

Ortaçağ Avrupa’sında kentler fare baskınına uğruyor ve insanlar da bunlarla başa çıkabilmek için fare avcıları tutuyormuş. Hatta masalın Grimm Kardeşler tarafından kaleme alınan Almanca orijinal ismi Rattenfänger von Hameln ‘Hameln’in Fare Avcısı’dır. Fareler ortaçağın en büyük kâbusu olan vebanın baş sebebiydi, idareciler vebadan hiç değilse çocukları korumak için anne ve babalarından ayırıp yeni oluşturulan yerleşim merkezlerine yerleştiriyorlarmış. Öyle ki Avrupa’nın pek çok köy ve kasabasında, çocukların bir gecede ailelerinden alınıp bilinmeyen yerlere gönderildiği söylenir. Ancak bazı tarihçiler, bu çocukların güvenli bir yere yerleştirilmek amacıyla değil Haçlı Savaşları için toplandığını iddia ediyor. Haçlı Savaşları’na düzenli orduların yanı sıra başıbozuk olarak tabir edebileceğimiz pek çok insanın katıldığı ve bunların arasında binlerce çocuğun da bulunduğu gerçeği karşısında bu iddianın yabana atılmaması gerekiyor. 

Günümüzde masal olarak anlatılsa ve tiyatrolarda çocuklar kahkahalar atarak seyretse bile; 1300’lü yıllarda Almanya’nın Aşağı Saksonya eyaletindeki Hameln (o zamanki adı) kasabasından 130 kadar çocuğun kaybolduğu tarihçiler tarafından doğrulanan bir gerçektir. Çocuklarının gitmesine izin veren ya da kaybolmasına engel olamayan anne-babalar daha sonra kapıldıkları suçluluk duygusunu ve utançlarını örtmek için bir günah keçisi yaratmışlar. Fareli Köyün Kavalcısı masalını uydurarak, suçlarını kavalcının üstüne atmışlar. Şimdi biz de Hamelinliler gibi hayvan dostlarımızı şehirlerimizden kovarsak, çocuklarımız kedi – köpek sevgisini tadamadan büyüyecekler. İleride birbirini sevemeyen bir toplum haline gelirsek suçu atacağımız bir kavalcının da kalmayacağını, onun da hayvanların peşine takılıp sevgisiz insanları terk edip gideceğini unutmayalım. 

Yazarın Diğer Yazıları

Baba Bana Masal Anlatma – 8

MASALLARDA ÇOCUKLARIN ERKEN YAŞLARDA EVLENDİRİLMESİ ‘ÇOCUK GELİN’ THUMBELİNA - 3 Efendim, nihayet Parmak Kız – Thumbelina masalımızı anlatmayı bitirdik. Kralın yaptığı densizlik sinirlerimi bozsa da, kırlangıcın mutsuzluğuna üzülsem de şimdi daha iyiyim. Umarım Parmak Kız da, iyi ve mutludur, kralı yontarak insana benzetmiştir. Dilerseniz art ...

BABA BANA MASAL ANLATMA – 7

MASALLARDA ÇOCUKLARIN ERKEN YAŞLARDA EVLENDİRİLMESİ ‘ÇOCUK GELİN’ THUMBELİNA - 2 Geçen yazımızda anlatmaya başladığımız Parmak Kız masalını Köstebek’in Thumbelina’ya cinsel saldırıda bulunması üzerine daha fazla devam edemeyerek kesmiştik. Elbette yaptıkları Köstebek’in yanına kar kalmayacak. Buyurun o zaman masalın devamına… Köstebek, rah ...

Baba Bana Masal Anlatma – 6

MASALLARDA ÇOCUKLARIN ERKEN YAŞLARDA EVLENDİRİLMESİ: ‘ÇOCUK GELİN’ THUMBELİNA - 1 Ülkemizde Parmak Kız olarak bilinen Andersen masalı fantastiktir, macera doludur, acıklıdır, sonu bile tam mutlu değil, parçalı bulutludur. Disney, Thumbelina’dan bir doğa savaşçısı yaratmıştır. Gözünü hırs bürümüş, bir parkı yok etmeye çalışan kapitalistlere ...

Baba Bana Masal Anlatma - 5

MASALLARDA YOKSULLUK VE ÇOCUK İŞÇİLER: KİBRİTÇİ KIZ’IN KIZIL İNTİKAMI İşçi Bayramı ile başlayan Mayıs ayında, çocuk işçiliğinin son bulmasını dileyerek, o çok bildik masala farklı bir açıdan yaklaşmaya ne dersiniz? Babasının ölümü üzerine, çocuk yaşta okulu bırakarak çalışmak zorunda kalan Andersen’in pek çok masalında çocuk işçiliğine ve çocukl ...

Baba Bana Masal Anlatma-3

Masallarda Çocuk Köleliği  Parmak kadar çocukların satılması -2   Geçen ayki yazımızda masallarında parmak kadar çocukların satılmasının izini sürmeye Grimm Kardeşlerin Başparmak masalıyla Almanya’da başlamıştık ve Pertev Naili Boratav’la yurda giriş yapacağımızı söylemiştik. O halde buyrun Nohut Oğlan’a…    Boratav’ın Nohut Oğlan masalınd ...

Baba bana masal anlatma-2 

MASALLARDA ÇOCUK KÖLELİĞİ PARMAK KADAR ÇOCUKLARIN SATILMASI -1 Bu sayıda hangi masalı anlatsam diye düşünürken geçenlerde ‘Kim Milyoner Olmak İster?’ yarışma programında Kenan İmirzalıoğlu’nun sorduğu “1980’lere kadar hangi ülkedeki yetim, gayrimeşru doğmuş, ebeveyni alkolik, ayrılmış veya fakir olan çocuklar devlet tarafından bazen açık artı ...

Baba, Bana Masal Anlatma – 1 

Evvel zaman içinde Evvel zaman içinde, kalbursaman içinde Develer tellal iken, pireler berber iken. Annem kaşıkta, babam beşikte iken… Ben babamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken, Babam düştü beşikten, alnını yardı eşikten. Annem kaptı maşayı, babam kaptı küreği, Gösterdiler bana kapı arkasındaki köşeyi… Neyse sözü fazla ...

ARŞİV