Haftalık Bağımsız Gazete 20 Ekim 2018

SOKAK SOKAK KADIKÖY-6

Her gün adım adım arşınladığımız Kadıköy sokaklarının hikayelerini hiç merak ettiniz mi? Biz ettik, cadde ve sokakların izini sizin için sürdük, birbirinden ilginç hikayelere ulaştık. Kadıköy’ün Heredot’u olarak bilinen ve 4 yıl önce kaybettiğimiz Dr. Müfid Ekdal’ın kitapları başta olmak üzere diğer kaynaklardan derlediğimiz bu yazı dizisinde, Kadıköy’ün tarihine ışık tutan saklı sokak isimlerinin kökenini öğreneceksiniz. Kimi ilginç sokak isimlerinin neden o sokağı süslediğine dair herhangi bir kayıt bulunamazken, bazı sokaklar adını orada yaşayan simalardan almış. Bazen de memlekete hayrı dokunmuş kişiliklerin adları anılarına ilçenin bir sokağına verilmiş. Kadıköy’de iz bırakmış kişiler ve saklı kalmış hikayeleriyle sokakların hafızasında bir yolculuğa davet ediyoruz sizi…

SOKAK SOKAK KADIKÖY-6
Gökçe UYGUN

FOTOĞRAFLAR: Ramazan KARAKAYA

TAŞLI BAYIR SOKAK: Yeldeğirmeni’nden Haydarpaşa Çayır Caddesi’ne uzanan yollardan biri olan bu sokak, oldukça meyilli olduğu için isminin sonuna bayır eklenerek Taşlı Bayır adını almışr. Bu sokakta, Dr. Müfid Ekdal’ın ablası iki katlı kırmızı bir binada 1925’li yıllarda kiracı olarak oturmuş. Oturdukları evin sahibinin ise Fecr-i Âti şairlerinden Tahsin Nahit Bey’in annesi olduğunu belirtmiştir. Evin tam karşısında yuvarlak, siyah, demir bir çeşme vardı. Evlere içme suyu taşıyan sucular günün her saatinde su doldurmak için tam bir mücadele halindeydiler. Hatta bazı çatışmaların sonunda kan bile dökülürdü. Seneler geçti, demir su çeşmesi yol oldu, iki katlı kırmızı bina yıkılarak apartman yapıldı.

ŞEMSİTAB SOKAĞI: Kadıköyü’nün sahiden Altıyol’a doğru tırmanan yokuşa açılan Halitağa Caddesi yakınında bulunan bu sokakta, ünlü edebiyatçılarımızdan Halit Fahri Ozansoy otururdu. Şemsitab, yani yaklaşık “güneşin kızıllaştırdığı” anlamına gelen bu ismini de sokağa Halit Fahri vermişti. Halit Fahri, buranın çok yakınındaki Kızıltoprak Orta Mektebinde de dersler verir, aynı zamanda da tercümeler yapardı.

ZAMBOĞLU SOKAĞI (YAVUZTÜRK SOKAĞI): 1906 yılında Yeldeğirmeni’ndeki Karakolhane Caddesi’ni Söğütlüçeşme Caddesi’ne bağlayan yola “Zamboğlu Sokağı” denirdi. Bugün bu yolun adı “Yavuztürk Sokağı”dır. Ayrıca Zamboğlu Sokağı’nı Mısırlı Sokağı’na bağlayan yola da Zamboğlu ismi verilmişti.

Halitağa Çeşmesi’ni geçtikten sonra sağ tarafta etrafı yüksek duvarlarla çevrili bahçe ve içindeki köşk, Zamboğlu’na aitti. Zamboğlu, Sultan Aziz döneminde Kadıköy’de yaşayan Rum asıllı bir bankerdi. Gene bu yıllarda Tübini isimli banker Moda Burnu’nda, Mısırlıoğlu Yeldeğirmeni’nde, Köçeoğlu ailesi Acıbadem’deki konaklarda yaşamışlardır. Çok bakımlı olan köşk ve bahçesi, Zamboğlu öldükten sonra varisleri tarafından kiraya verilmiş, gazino, restoran olarak kullanılmıştı. Kadıköy’de ilk sessiz film Zamboğlu bahçesindeki yazlık sinemada gösterilmişti.

Zamboğlu, bütün bankerler gibi gerçekten varlıklı bir şahıstı. Fakat ölümünden sonra oğlu kumar yüzünden babadan kalan bütün serveti tüketmiş, hatta Halitağa Caddesi’ndeki kendi oturduğu konak bile yok olmuştu. Daha sonraki yıllarda Zamboğlu’nun muhteşem bahçesi bayram yeri olarak kullanıldı. Konak yıkıldı, yeri daha sonra apartmanlarla doldu. Zamboğlu bahçesinin Halitağa Caddesi’ne açılan çift kanatlı demir kapısının yerini bile artık bugün tayin etmek mümkün değildir. Zamboğlu bahçesine sonradan yapılan parselasyonlardan dolayı yeni sokaklar açılmış; Onan Sokak, Çeşme Sokak, Siftah Sokak adları verilen yeni yolar ortaya çıkmıştır.


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.