Kuyumcu Han, Şehir Araştırmaları Merkezi olarak açıldı
İBB Miras’ın restorasyonuyla yeniden kamusal kullanıma kazandırılan tarihî Kuyumcu Han, İstanbul’un kent tarihine yönelik araştırmaların yürütüleceği Şehir Araştırmaları Merkezi olarak hizmet vermeye başladı
İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Beyoğlu Perşembe Pazarı’ndaki tarihî Kuyumcu Han’ı İBB Miras’ın 2022’de başlattığı restorasyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından 22 Ekim 2026’da Şehir Araştırmaları Merkezi olarak hizmete açtı. Yaklaşık 61,3 milyon TL’ye mal olan restorasyon kapsamında yapıya sonradan eklenen unsurlar kaldırıldı, yapı güçlendirildi ve yeni kullanım alanları oluşturuldu. Tarihî han, restorasyonun ardından İstanbul’un kent tarihine ilişkin araştırmaların yürütüleceği ve farklı kurumların ortak çalışmalar yapacağı bir merkeze dönüştürüldü.
ARAŞTIRMACILAR AYNI ÇATI ALTINDA BULUŞACAK
Şehir Araştırmaları Merkezi’nde İstanbul’un yanı sıra Türkiye’nin kent tarihine ve kültürel mirasına yönelik çalışmalar yapılacak. Tarih Vakfı’nın arşivinin değerlendilerek kent araştırmalarında kullanılması da merkezin amaçları arasında yer alıyor. TAÇ Vakfı ve Tarihi Kentler Birliği de çalışmalarını burada sürdürecek; kurumların bağımsız faaliyetlerinin yanı sıra ortak araştırmalar yürütülecek.
Merkezde ayrıca 2 bin 200 eserden oluşan bir kütüphane hizmet verecek. Bilim insanları, mimarlar, şehir plancıları, tarihçiler ve genç araştırmacıların bir araya gelebileceği mekânda, tarihî belgelerin incelenmesi ve İstanbul’un geçmişine ilişkin yeni araştırmaların yapılması amaçlanıyor. İBB Başkanvekili Nuri Aslan, açılış töreninde yaptığı konuşmada merkezin farklı kuşaklardan araştırmacıları aynı ortamda buluşturacağını belirterek İstanbul’un geçmişinin araştırılacağı, bugününün tartışılacağı ve geleceğine ilişkin fikirlerin geliştirileceği bir alan oluşturmak istediklerini söyledi. Aslan, İstanbul’da bugüne kadar 50 yeni sergi ve müze mekânının yanı sıra 79 kütüphanenin açıldığını belirterek kentin tarihî mekânlarına yönelik çalışmaların sürdüğünü de aktardı.
TİCARETİN TARİHÎ TANIĞI
Galata’nın tarihî ticaret bölgesinde bulunan Kuyumcu Han, 19. yüzyılda sarraflık ve bankerlik faaliyetlerinin yürütüldüğü yapılardan biriydi. İBB Genel Sekreter Yardımcısı Mahir Polat, Ceneviz döneminden itibaren ticaret kolonisi olarak geliştiğini ve hanın bu tarihsel çevrenin önemli yapılarından biri olduğunu anlattı. Polat, yapının 19. yüzyılda Galata’nın sarraflık ve bankerlik faaliyetleriyle bağlantılı olduğunu belirtti. Restorasyon öncesinde yapının giriş katındaki caddeye bakan dükkânlarda ticari faaliyetler sürerken arka odaların ve üst katların bakımsız kaldığı, bazı bölümlerin işgal edildiği aktarıldı. Polat, arşiv araştırmalarında 1881, 1890, 1893 ve 1897 tarihli ticaret yıllıklarına ulaşıldığını, kayıtlarda hanın odalarında faaliyet gösteren işletmelere ilişkin bilgilerin yer aldığını söyledi. Yapının bilinen kuruluş tarihinin 1880 olduğunu ancak araştırmaların, hanın daha önce aynı bölgede bulunan Komando Hanı ile ilişkisine işaret ettiğini kaydetti.