Klinik Psikolog Beste Bektaş, kumar bağımlılığı hakkında yazdı

24 Eylül 2026 - 15:12

A ⁺ A^- Yazdır

Kumarın bedeli yalnızca kaybedilen para değildir. Zaman, güven, ilişkiler ve ruh sağlığı da bu süreçte zarar görebilir. Ancak bu döngüden çıkmak ve yaşamı yeniden kurmak mümkündür. “Bu kez kazanırsam bütün borçlarımı kapatacağım.”Bu cümle, kumarla sorun yaşayan bir kişinin içinde bulunduğu çıkmazı anlatabilir. Başlangıçta heyecan, eğlence ya da para kazanma beklentisiyle yapılan bahisler, zamanla kaybedileni geri alma çabasına dönüşebilir. Kişi kaybettikçe yeniden oynar; yeniden oynadıkça kayıpları büyüyebilir. Bir noktadan sonra kumar, çözmesi beklenen sorunları derinleştirmeye başlar.

Sorun ne zaman bağımlılığa dönüşür?

Kumar bağımlılığını anlamak için yalnızca kaybedilen paraya bakmak yeterli değildir. Asıl dikkat edilmesi gereken, kişinin kumar üzerindeki kontrolünün azalması, kumarın yaşamındaki diğer alanların önüne geçmesi ve olumsuz sonuçlara rağmen sürmesidir. İş, aile, sosyal yaşam ve günlük sorumluluklar giderek geri planda kalabilir.

Kumarla ilişkili zararlar, bağımlılık tanısı konulmadan önce de ortaya çıkabilir. Bu nedenle yardım aramak için büyük bir borç, iş kaybı ya da aile içi kriz yaşanmasını beklemek gerekmez.

Kaybı geri kazanma tuzağı

“Şansım artık dönecek”, “Bir kez daha oynarsam toparlarım” veya “Bu kez kendimi durduracağım” düşünceleri, kumarın sürmesine zemin hazırlayabilir. Oysa önceki kayıplar, bir sonraki oyunda kazanmayı garanti etmez. Kumar, borç kapatmak için güvenilir bir yöntem değildir.

Bazı kişiler için kumar, zorlayıcı duygulardan uzaklaşmanın bir yoluna da dönüşebilir. Sıkıntı, yalnızlık ya da stres karşısında kısa süreli bir kaçış sunarken, sonrasında yaşanan kayıplar yeni bir sıkıntı kaynağı olabilir. Bu nedenle sorunu anlamaya çalışırken “Neden oynuyorsun?” sorusunu suçlayarak sormak yerine, kişinin hangi durumlarda kumara yöneldiğini anlamak önemlidir.

Ekranın içindeki risk

Çevrim içi bahis ve kumar olanakları, kişinin günün her saatinde oyuna erişebilmesini kolaylaştırıyor. Reklamlar ve kazanma hikâyeleri ise kayıpları görünmez kılarak kumarı sıradan bir etkinlik gibi sunabiliyor. Bu nedenle kumarla mücadelede bireysel desteğin yanında, reklamların ve erişim koşullarının ele alınması da önem taşıyor. 

Yakınlar nasıl yaklaşmalı?

Kumar sorunu aile içinde öfke, korku ve güven kaybına yol açabilir. Bu duygular anlaşılırdır. Ancak aşağılamak ve utandırmak, kişinin yaşadıklarını anlatmasını ve yardım istemesini zorlaştırabilir.

“Sana artık güvenmiyorum” demek yerine, “Kumar nedeniyle yaşadığımız maddi sorunlar beni kaygılandırıyor; destek almanı istiyorum” gibi somut ve açık bir dil kullanılabilir. Destek olmak, bütün talepleri karşılamak anlamına gelmez. Ailenin kendi ihtiyaçlarını koruması, para konusunda sınırlar belirlemesi ve gerektiğinde kendisi için de profesyonel destek alması önemlidir.

İyileşme mümkündür

Kumar bağımlılığı tedavi edilebilir. Süreçte kumar oynama davranışının yanı sıra, onu tetikleyen durumlar, düşünceler ve duygular da ele alınır. Bilişsel davranışçı terapi, kumarla ilgili işlevsiz düşünceleri fark etmeye, oynama isteğiyle baş etme becerileri geliştirmeye ve yeniden oynamayı önlemeye yardımcı olan, önerilen tedavi yaklaşımlarındandır. Kişinin ihtiyaçlarına göre psikiyatrik değerlendirme ve sosyal destek de sürece eklenebilir.

İyileşme, yalnızca kumarı bırakmayı değil; günlük düzeni, ilişkileri ve maddi yaşamı yeniden kurmayı da kapsar. Süreçte yaşanan bir zorlanma, yardımın işe yaramayacağı anlamına gelmez; destek planının yeniden değerlendirilmesini gerektirebilir. 

Kumarla ilgili sorunları konuşabilmek, çözümün başlangıcıdır. Kendinizde ya da bir yakınınızda kontrol kaybı fark ediyorsanız, durumun daha da ağırlaşmasını beklemeyin. “Bir kez daha oynarsam düzelir” düşüncesinin yerini, “Destek alarak bir şeyleri değiştirebilirim” cümlesi alabilir.