İkinci el alışveriş yaygınlaşıyor
“İkinci El Alışverişte Sürdürülebilirlik Etkisi” araştırmasına göre, Türkiye’de her iki kişiden biri ikinci eli tercih ediyor
sahibinden.com, KONDA Araştırma iş birliğiyle Türkiye’de bir ilk kez yapılan “İkinci El Alışverişte Sürdürülebilirlik Etkisi” araştırmasına göre Türkiye’de katılımcıların yüzde 45’i son bir yıl içinde ikinci el alışveriş yaptığını belirtti.
Türkiye genelinde 28 ilde 2 bin 700 kişiyle gerçekleştirilen araştırmaya göre, ülkede neredeyse her iki kişiden biri son bir yıl içinde ikinci el ürün almış ya da satmış durumda. Kıyafetten mobilyaya, cep telefonundan beyaz eşyaya uzanan geniş bir ürün yelpazesinde alışveriş yapanların oranı yüzde 45’e ulaşıyor.
Araştırmaya göre ikinci el alışveriş, tek seferlik bir deneyim olmaktan çıkarak düzenli olarak tekrarlanan bir alışkanlığa dönüşüyor. Her dört tüketiciden biri ayda bir ya da daha sık ikinci el ürün satın alıyor.
Düzenli ikinci el alışveriş yapanların profili de verilerle net biçimde ortaya konuyor. Ortalama yaşı 35 olan bu grubun, dijital platformları aktif kullandığı, üniversite mezunu olduğu ve büyükşehirlerde yoğunlaştığı görülüyor.
Türkiye’de ikinci el alışverişe yönelik geçmişten gelen çekinceler hızla zayıflıyor. Araştırmanın öne çıkan bulguları, sosyal algıdaki değişimin belirgin olduğunu gösteriyor. “İkinci el düşük statü göstergesidir” diyenlerin oranı yüzde 17’de kalırken, ikinci el ürün kullananlara yönelik “tasarruflu”, “çevreye duyarlı” ve “tarz sahibi” gibi olumlu nitelendirmeler daha sık dile getiriliyor.
Araştırma, özellikle genç, eğitimli ve büyükşehirlerde yaşayan kesimin ikinci el alışverişte daha aktif olduğunu gösteriyor. Bu grup, israfı azaltmayı, çevresel etkileri düşürmeyi ve sürdürülebilir yaşamı günlük pratiklerinin bir parçası haline getirmiş durumda.
Rapora göre Türkiye’de sürdürülebilirlik kavramına aşinalık yüzde 61’e, karbon ayak izi farkındalığı ise yüzde 40’a ulaşmış durumda. Bu bilincin yaygınlaşması, ikinci el alışverişe de doğrudan yansıyor. Dijitalleşme; güvenli ödeme sistemleri, şeffaf ilan yapıları ve kullanıcı doğrulama adımlarıyla ikinci el alışverişi hem erişilebilir hem de güvenilir hale getiriyor.
CEP TELEFONLARI PAZARIN ZİRVESİNDE
Araştırma, ikinci el pazarında en yoğun hareketliliğin cep telefonu ve aksesuarlarında yaşandığını ortaya koyuyor. Bu kategori, toplam pazarın yüzde 54’ünü oluşturuyor.
Diğer kategorilerde ise giyim ve ayakkabı yüzde 42, bilgisayar ve tablet yüzde 45, elektrikli ev aletleri yüzde 41 oranında pay alıyor. Tercihler cinsiyete göre de farklılık gösteriyor. Kadınlar anne–bebek ürünleri, giyim ve mobilya–dekorasyon kategorilerine yönelirken; erkekler daha çok elektronik ürünleri tercih ediyor. Erkek kullanıcıların bilgisayar ve tablet alışverişindeki payı yüzde 45’e, cep telefonu kategorisindeki oranı ise yüzde 58’e kadar çıkıyor.
YAŞAM ALANLARINDA İKİNCİ EL YAYGINLAŞIYOR
Araştırma, Türkiye’de hanelerin önemli bir bölümünde ikinci el ürün bulunduğunu gösteriyor. Hanelerin yüzde 46’sında en az bir kategoriye ait ikinci el eşya yer alıyor. En yaygın kategoriler elektronik (yüzde 43), mobilya (yüzde 38) ve giyim–ayakkabı (yüzde 36) olarak sıralanıyor.
Gardıroplarda da benzer bir tablo dikkat çekiyor. Her üç evden birinde ikinci el kıyafet bulunuyor. Hijyen ve kaliteye yönelik çekinceler nedeniyle bu oran diğer kategorilere kıyasla daha düşük kalsa da, araştırma ikinci el kıyafet kullanımında yukarı yönlü bir eğilim olduğunu ortaya koyuyor.
KULLANILMAYAN EŞYA YA SATILIYOR YA BAĞIŞLANIYOR
Araştırma, Türkiye’de ikinci el döngüsünün yalnızca ekonomik gerekçelerle değil, duygusal tercihlerle de şekillendiğini gösteriyor. Anne–bebek ürünlerinde bağış oranı yüzde 72’ye kadar çıkarken, elektronik ürünlerde satış eğilimi daha güçlü. Bu kategoride satış oranı yüzde 40’ın üzerinde seyrediyor.
Veriler, bazı ürünlerde duygusal bağlılığın etkili olduğunu, bazı kategorilerde ise ikinci el alışverişin yerleşik bir davranış haline geldiğini ortaya koyuyor.
Araştırma, ikinci el alışverişte platform tercihinin yaşa göre belirgin biçimde ayrıştığını gösteriyor. Yalnızca online alışveriş yapanların oranı yüzde 8, sadece geleneksel kanalları kullananların oranı yüzde 19. Her iki kanalı birden tercih edenlerin oranı ise yüzde 16.
Online alışverişi ağırlıklı olarak büyükşehirlerde yaşayan, 40 yaş altı ve yüksek eğitimli kullanıcılar tercih ederken; geleneksel yöntemleri kullanan kesim daha çok 45 yaş üzerindeki tüketicilerden oluşuyor.
Araştırmaya göre ikinci el alışverişte kararsız kalan tüketiciler için en belirleyici unsur güven. “Satıcı güven verirse alırım” diyenlerin oranı yüzde 83 olurken, “ürün arızalı değilse alırım” diyenlerin oranı yüzde 82, “garanti veya iade imkânı varsa alırım” diyenlerin oranı da yine yüzde 82 seviyesinde.