DİSK-AR: Geniş tanımlı işsiz sayısı 12,1 milyon
DİSK-AR 2026’nın ikinci çeyreği araştırmasına göre geniş tanımlı işsizlik yüzde 29,9’a yükseldi. Resmi işsizlik oranı ise yüzde 7,9 olarak gerçekleşti
DİSK Araştırma Merkezi (DİSK-AR), Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Nisan-Haziran 2026 dönemine ilişkin Hanehalkı İşgücü Araştırması verilerinden hareketle hazırladığı “İşsizlik ve İstihdamın Görünümü” raporunu yayımladı. TÜİK verilerine göre, 2026’nın ikinci çeyreğinde mevsim etkisinden arındırılmış işsiz sayısı bir önceki çeyreğe göre 84 bin kişi azalarak 2 milyon 799 bine geriledi. Resmi işsizlik oranı da 0,3 puan düşerek yüzde 7,9 oldu. Aynı dönemde istihdam edilenlerin sayısı 155 bin kişi artarak 32 milyon 479 bine, mevsim etkisinden arındırılmış istihdam oranı ise yüzde 48,5’e çıktı.
GENİŞ TANIMLI İŞSİZLİK YÜZDE 29,9
DİSK-AR’ın TÜİK verilerinden yararlanarak yaptığı hesaplama, işgücü piyasasının resmi işsizlik oranından daha farklı bir görünüm sergilediğini ortaya koydu.
Zamana bağlı eksik istihdam edilenler ile potansiyel işgücünü de kapsayan geniş tanımlı işsiz sayısı 12 milyon 129 bin olarak hesaplandı. Geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 29,9 olurken, resmi işsizlik oranı ile arasındaki fark 22 puana ulaştı.
Dar ve geniş tanımlı işsiz sayıları arasındaki fark ise 9,3 milyon kişiyi aştı. DİSK-AR’a göre geniş tanımlı gösterge; resmi işsiz tanımına girmeyen ancak çalışmaya hazır olduğu hâlde iş aramayan veya iş arama kriterlerini karşılamayan kişilerin yanı sıra daha fazla çalışmak istediği hâlde yeterli süre çalışamayanları da kapsıyor.
Araştırmanın dikkat çektiği bir diğer başlık ise istihdamın niteliği oldu. DİSK-AR’ın “Kayıtlı ve Tam Zamanlı İstihdam” (KATİ) göstergesine göre, çalışma çağındaki 66,9 milyon kişinin 22,9 milyonu kayıtlı ve tam zamanlı çalışıyor. KATİ oranı yüzde 34,2 olarak hesaplandı. Bu veri, çalışma çağındaki nüfusun yaklaşık üçte birinin sigortalı ve tam zamanlı istihdam kapsamında bulunduğunu gösteriyor. Bununla birlikte KATİ dışında kalan nüfusun tamamı işsizlerden oluşmuyor; öğrenciler, emekliler, işgücüne dahil olmayanlar, kayıt dışı veya kısmi zamanlı çalışanlar gibi farklı gruplar da bu kapsamda yer alıyor.
KADINLARDA İSTİHDAM DAHA DÜŞÜK
Raporda kadınlar ile erkekler arasındaki istihdam farkına da dikkat çekildi. Çalışma çağındaki 33,8 milyon kadının yalnızca 6,7 milyonu kayıtlı ve tam zamanlı istihdamda bulunuyor. Kadınlarda KATİ oranı yüzde 19,8 olarak hesaplanıyor.
Erkeklerde ise çalışma çağındaki 33,1 milyon kişinin 16,2 milyonu kayıtlı ve tam zamanlı çalışıyor. Erkeklerde KATİ oranı yüzde 48,8’e ulaşıyor.
Kadınlarda geniş tanımlı işsizlik oranı da erkeklere kıyasla daha yüksek. DİSK-AR’ın hesaplamasına göre geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 39,2 oldu.
GÖSTERGELER ARASINDAKİ FARK SÜRÜYOR
2026’nın ikinci çeyrek verileri, resmi işsizlik oranında ve işsiz sayısında gerileme yaşanırken işgücü piyasasına daha geniş bir çerçeveden bakıldığında, eksik istihdam ve potansiyel işgücünün önemli bir büyüklüğe sahip olduğunu gösteriyor. DİSK-AR, işgücü piyasasının değerlendirilmesinde yalnızca resmi işsizlik oranının değil, iş bulmaktan vazgeçenler, çalışmaya hazır olduğu hâlde aktif olarak iş aramayanlar ve istediğinden daha az süre çalışanları kapsayan tamamlayıcı göstergelerin de dikkate alınması gerektiğine dikkat çekiyor.