Yaz döneminde sıcak ve nemli hava ile deniz ve havuz kullanımı kadınlarda bazı sağlık sorunlarının daha sık yaşanmasına neden olabiliyor. Kadıköy Belediyesi Prof. Dr. Korkmaz Altuğ Sağlık Polikliniği Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Gamze Erdem ile yazın yaşanan sağlık sorunlarını, nedenlerini ve merak edilen konuları konuştuk.

Yaz aylarında kadınlar hangi sağlık sorunlarını sık yaşar?
Yaz aylarında genital bölge enfeksiyonları ve idrar yolu enfeksiyonlarında belirgin bir artış görüyoruz. Genital bölge enfeksiyonlarının en önemli nedenleri sıcak ve nemli havanın mikroorganizmaların çoğalmasını kolaylaştırması, uzun süre ıslak mayo veya bikini ile kalınması, terlemenin artması ve hava almayan dar kıyafetlerin tercih edilmesidir. Deniz suyu mukozaları ve cildi kurutabilir. Klorlu havuz suyu ise doğal pH dengesini bozabilir. Bu nedenlerle özellikle vajinal mantar enfeksiyonları bu dönemde daha sık karşımıza çıkar. Mantar enfeksiyonu genellikle yoğun kaşıntı, yanma, kızarıklık ve beyaz, peynirimsi akıntıyla kendini gösterir.
Yaz aylarında sık gördüğümüz bir diğer sorun ise idrar yolu enfeksiyonlarıdır. Sıcak havalarda terlemeyle birlikte vücuttan daha fazla sıvı kaybedilir. Yeterince su içilmediğinde idrar miktarı azalır ve bakterilerin mesaneden uzaklaştırılması zorlaşır. Bunun yanı sıra uzun süre ıslak mayo ile kalmak ve idrarı uzun süre tutmak da enfeksiyon riskini artırabilir. Sık idrara çıkma, idrar yaparken yanma ve kasık ağrısı gibi belirtiler görüldüğünde gecikmeden hekime başvurulmalıdır.
Enfeksiyonlardan korunmak için neler yapılmalı?
Yaz aylarında günde ortalama 2-2,5 litre su tüketmek, idrarı uzun süre tutmamak, deniz veya havuz sonrası duş alıp ıslak mayoyu değiştirmek, pamuklu iç çamaşırı tercih etmek, genel hijyene dikkat etmek ve genital bölgenin doğal florasını bozabilecek parfümlü temizlik ürünlerinden kaçınmak oldukça etkilidir.
“YAŞAM KOŞULLARI ETKİLİ OLABİLİR”
Sıcak hava regl döngüsünü etkiliyor mu?
Sıcak havanın adet döngüsünü doğrudan değiştirdiğine dair güçlü bilimsel kanıtlar bulunmuyor. Ancak yaz aylarında değişen yaşam koşulları dolaylı olarak adet düzenini etkileyebiliyor. Aşırı sıcak, sıvı kaybı, tatil döneminde uyku düzeninin değişmesi, uzun yolculuklar, yoğun fiziksel aktivite ve stres, hormon dengesini etkileyerek adet tarihinin birkaç gün erken ya da geç olmasına neden olabilir. Sıcak hava, su tutulumun arttırarak adet öncesi dönemdeki ödem ve rahatsızlık hissini arttırabilir. Yeterli sıvı almamak adet kramplarını, baş ağrılarını kötüleştirebilir. Yaz aylarında kadınlar adet kanamalarının daha fazla olduğu düşünebiliyor. Ancak bu değişiklik genellikle hafiftir ve tıbbi açıdan önemli bir sorun oluşturmaz.
Öte yandan, aşırı veya uzun süren kanamalar, iki adet arasındaki düzensizliklerin sık tekrarlaması ya da şiddetli ağrı gibi yakınmaların sadece sıcak havaya bağlanmaması gerekir. Bu durumlarda altta yatan hormonal, yapısal veya jinekolojik bir neden olabileceği için kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurulmalıdır.

“DOKTOR KONTROLÜNDE KULLANILMALI”
Regl geciktirici hapların kullanımı nasıl olmalı? Olası yan etkileri var mı?
Yaz aylarında tatil, düğün, balayı veya önemli organizasyonlar nedeniyle birçok kadın adet tarihini ertelemek isteyebiliyor. Hekim önerisiyle, uygun zamanda başlanan regl geciktirici ilaçlar bu amaçla güvenle kullanılabilir. Bu ilaçların en sık görülen yan etkileri arasında lekelenme şeklinde ara kanamalar, memelerde hassasiyet, karında şişkinlik, bulantı, baş ağrısı, ödem hissi ve ruh halinde geçici değişiklikler yer alabilir. Regl geciktirici ilaçlar kısa süreli kullanımda çoğu sağlıklı kadında güvenlidir. Ancak sigara kullanan, ileri yaşta olan, obezitesi bulunan, kronik karaciğer hastalığı olan veya daha önce damar tıkanıklığı ya da pıhtılaşma öyküsü olan kadınlarda dikkatli değerlendirme yapılmalıdır. Bu hastalarda bazı hormon ilaçları pıhtı oluşumu riskini artırabileceğinden mutlaka hekim önerisiyle kullanılmalıdır. Bu riskler nedeniyle regl geciktirici ilaçlar, eczaneden rastgele temin edilip kullanılacak ilaçlar olarak görülmemelidir. Adetin ne kadar süre erteleneceği, kullanılacak ilacın tipi ve başlama zamanı kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından belirlenmelidir. Böylece hem istenilen sonuç elde edilir hem de olası yan etkiler en aza indirilmiş olur.
Tampon kullanımında nelere dikkat edilmeli?
Regl döneminde denize veya havuza girmek isteyen kadınlar için tampon, doğru kullanıldığında güvenli ve pratik bir seçenektir. Tampon, adet kanını vajina içinde emdiği için yüzme sırasında sızıntıyı önlemeye yardımcı olur ve günlük aktivitelerin rahatlıkla sürdürülmesini sağlar.
Tamponun uygun boyutta seçilmesi, temiz ellerle yerleştirilmesi ve kullanım süresine dikkat edilmesi önemlidir. Genel olarak tampon 4 saatte bir değiştirilmelidir. Deniz veya havuzdan çıktıktan sonra yenisiyle değiştirilmelidir. Tampon kullanımı tek başına enfeksiyona neden olmaz. Ancak çok uzun süre değiştirilmeden bırakılması, hijyen kurallarına uyulmaması veya önerilen süreden fazla kullanılması enfeksiyon riskini artırır.
“HİJYEN KURALLARINA DİKKAT EDİLMELİ”
Menstrual kap hakkında neler söylersiniz?
Menstrual kaplar son yıllarda giderek daha fazla tercih edilen, doğru kullanıldığında güvenli ve çevre dostu regl hijyen ürünleridir. Tıbbi silikon, lateks ya da kauçuktan yapılmış çan şeklinde cihazlardır. Vajina içine yerleştirilen bu kaplar, adet kanını biriktirir ve uygun şekilde kullanıldığında günlük yaşam ve yüzme gibi aktiviteleri rahatlıkla sürdürmeye olanak sağlar. Reglin yoğun olduğu günlerde 4-8 saatte bir değiştirmek gerekir ve bu süre 12 saati aşmamalıdır.
Sağlık açısından riskleri var mıdır?
Risk oluşmaması için en önemli nokta hijyen kurallarına uymaktır. Menstrual kap, kullanmadan önce ve adet dönemi sonunda üretici firmanın önerilerine uygun şekilde sterilize edilmeli, kullanım sırasında ise eller mutlaka yıkanmalıdır. Sterilizasyonda kaynatma ya da sterilizasyon tabletleri kullanılabilir. Kap, kanama miktarına göre düzenli aralıklarla boşaltılıp temizlenmelidir. Temizleme sırasında öncelikle mutlaka soğuk su ile yıkanmalıdır. Sıcak su, kabın lekelenmesine ve koku yapmasına neden olabilir. Yıkamada kullanılacak sabun parfümsüz ve genital bölge için uygun pH’da olmalıdır. Bunun için genital bölge temizleyicileri ya da kap temizleme jelleri kullanılabilir. Kullanılmadığı dönemde sterilizasyonu yapılarak hava almasını sağlayacak şekilde, pamuklu bez torba içinde saklanmalıdır.