“Bir kenti anlamak için insanlarını tanımak gerekir”
Kadıköy Kitap Günleri’nde okurlarıyla buluşan Pınar Erkan, semt belleğinin geçmiş ile gelecek arasında önemli bir köprü kurduğunu vurguladı
Türkiye’nin önemli edebiyat buluşmalarından biri olarak kabul edilen Kadıköy Kitap Günleri uzun bir aradan sonra 10. kez severle buluştu. 12 Haziran Cuma günü Kadıköy Belediyesi’nin bahçesinde kapılarını açan festivalde, Doç.Dr. Pınar Erkan ‘Bir Semt Belleği Nasıl Yazılır?’ başlıklı söyleşiyle okuyucularıyla bir araya geldi. Erkan, bir semtin hafızasının nasıl kayıt altına alınabileceğini ve kent belleğinin nasıl korunabileceğini anlattı.
TARİH İLE İNSAN ARASINDAKİ BAĞ
Konuşmasının başında insan hikayelerine önem verdiğine değinen Erkan, “Bir kenti anlamak için insanlarını tanımak gerekir, çünkü kent belleği böyle ortaya çıkıyor.” dedi. Semtlerin geçmişe dayanan karakteristik özeliklerden koparılamadığını vurgulayan Erkan, “Şehir belleğinin içindeki semt belleği buradan çıkıyor. Bir bölgede yaşıyorsanız, İstanbul gibi bir şehide o semtler küçük yaşama birimleri olarak geçiyor. Dolayısıyla semtin tarihi yapısını bilmediğiniz zaman elinizde hiçbir şey yok. Her şeyi sürekli değiştirebilirsiniz. Her şeyi sürekli değiştirirken de her şeyi yok edebilirsiniz, baştan sıfırdan yaratabilirsiniz. O zaman geçmişle tüm bağ koptuğu zaman, var olmanın temel gerekliliklerinden birini ortadan kaldırmış olursunuz.” ifadelerini kullandı.
“NEREDEN GELİP NEREYE GİDECEĞİMİZİ BİLMEK İSTİYORUZ”
Tarihi kayıpların olmaması için semt belleklerinin yazıldığını söyleyen Erkan konuşmasına şöyle devam etti: “Ortadan kalkmamış olan verileri bulmaya gayret ediyoruz. Bu çok önemli bir şey, hangi yapılar ayakta kaldı. Bölgede yaşayan insanlar bir günde gidip, yerine yenisi gelmiyor yavaş bir yer değiştirme söz konusu. Geçmişten beri burada olanlardan aldığınız bilgileri geleceğe taşımak durumundayız ki toplum yapısı kendi özelliklerini koruyabilsin. İnsanların kendilerini konforlu ve geleceğe umut besleyecekleri bir yaşantı bulabilsinler amacıyla semt bellekleri yazılıyor. Çünkü nereden gelip nereye gideceğimizi bilmek istiyoruz, kaybetmek istemiyoruz.”
Semt belliği yazılırken tüm tarihi yapıların kayıt altına alındığını vurgulayan Erkan, “Bu yapıların ortaya çıkmasını sağlayan süreçleri anlamak için araştırma yapılmak zorunda. Bu kent, sosyolojik, mimari, ekonomik ve politik araştırmalar olabilir. Tüm verileri toplayıp bir araya getirerek semt belleğini yazıyoruz.” şeklinde konuştu.
GELECEĞE AKTARILACAK EN ÖNEMLİ HAREKET
Söyleşi sonrası Pınar Erkan'a Kadıköy kitap Günleri'nin kent belleği açısından önemini sorduk. Gazetemizin de köşe yazarlarından biri olan Erkan şunları söyledi: "Günlük toplumsal yaşamın içinde, nasıl 150 ila 200 yıl öncesinin etkinliklerini konuşuyorsak, 50 yıl sonra da bu etkinlikler öyle konuşulacak. Örneğin 19.yüzyıla damgasını vuran en önemli toplumsal etkinliklerin arasında, toplumu oluşturan farklı kültürlerin düzenlediği böyle etkinlikler konferanslar ve fuarlardı. Bunlar hiç unutulmadı, dolayısıyla bu zamandan da geleceğe aktarılacak en önemli ‘kentsel belleği’ oluşturan insan hareketlerinden bir tanesi olacak."