TÜİK: Genç nüfus azalıyor, Türkiye yaşlanıyor
Dünya nüfusu 8,2 milyara ulaşırken Türkiye, 85,7 milyona yaklaşan nüfusuyla 194 ülke arasında 18'inci sırada yer aldı. Veriler, Türkiye'de çocuk ve genç nüfus oranının dünya ortalamasının altında, yaşlı nüfus oranının ise ortalamanın üzerinde olduğunu ortaya koydu
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 11 Temmuz Dünya Nüfus Günü kapsamında dünya ve Türkiye nüfusuna ilişkin verileri paylaştı. Birleşmiş Milletler Dünya Nüfus Beklentileri 2025 ile TÜİK'in Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi verilerine göre dünya nüfusu 8,2 milyara ulaştı. Türkiye'nin nüfusu ise 85 milyon 664 bin 944 kişi olarak kaydedildi. Türkiye bu nüfus büyüklüğüyle 194 ülke arasında 18’inci sırada yer alırken, dünya toplam nüfusunun yaklaşık yüzde 1'ini oluşturdu. Dünyanın en kalabalık ülkesi 1,46 milyarlık nüfusuyla Hindistan oldu. Hindistan'ı 1,41 milyar kişiyle Çin ve 347 milyon kişiyle Amerika Birleşik Devletleri izledi. Endonezya'nın nüfusu 286 milyon, Pakistan'ın 255 milyon, Nijerya'nın ise 238 milyon olarak hesaplandı. Türkiye; İran, Vietnam ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin ardından 18'inci sırada yer alırken Almanya ve Tayland'ın önünde bulundu.
ÇOCUK NÜFUS ORANI
Veriler, Türkiye'nin nüfus yapısındaki değişimi çocuk nüfus oranında da ortaya koydu. Dünya genelinde çocuk nüfus oranı 2025 yılında yüzde 29,3 olurken Türkiye'de bu oran yüzde 24,8'de kaldı. Böylece Türkiye'deki çocuk nüfus oranı dünya ortalamasının 4,5 puan altında gerçekleşti. Çocuk nüfus oranının en yüksek olduğu ülke yüzde 56,2 ile Orta Afrika Cumhuriyeti oldu. Bu ülkeyi yüzde 53,3 ile Nijer, yüzde 53 ile Somali, yüzde 52,9 ile Mali ve yüzde 52,7 ile Çad takip etti. Çocuk nüfus oranının en düşük olduğu ülkeler arasında ise Güney Kore, Japonya, Singapur, İtalya ve Andorra yer aldı. Güney Kore'de çocukların toplam nüfus içindeki payı yüzde 12,9'a kadar geriledi.Türkiye'nin yüzde 24,8'lik çocuk nüfus oranı, çocuk nüfusun en yüksek olduğu ülkelerin oldukça gerisinde kalırken Avrupa ve Doğu Asya'daki düşük çocuk nüfus oranına sahip ülkelerin üzerinde gerçekleşti.
GENÇ NÜFUS DA ORTALAMANIN ALTINDA
Benzer bir tablo genç nüfusta da görüldü. Dünya genelinde genç nüfus oranı 2025 yılında yüzde 15,6 olarak hesaplanırken Türkiye'de gençlerin toplam nüfus içindeki payı yüzde 14,8 oldu. Türkiye böylece genç nüfus oranında da dünya ortalamasının altında kaldı. Genç nüfus oranının en yüksek olduğu ülke yüzde 23,3 ile Güney Sudan olarak kayıtlara geçti. Orta Afrika Cumhuriyeti'nde bu oran yüzde 23,1, Eritre'de yüzde 22,5, Suriye'de yüzde 22,3 ve Marşal Adaları'nda yüzde 22 olarak hesaplandı.Genç nüfus oranının düşük olduğu ülkeler arasında ise Monako, Almanya, Malta, Japonya ve Güney Kore öne çıktı. Monako'da genç nüfusun toplam nüfus içindeki payı yüzde 8,8 olurken Almanya'da yüzde 9,1 olarak gerçekleşti.
YAŞLI NÜFUS DÜNYA ORTALAMASINI GEÇTİ
Çocuk ve genç nüfus oranında dünya ortalamasının altında kalan Türkiye'de yaşlı nüfus oranı ise ortalamanın üzerine çıktı. Dünya genelinde yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki payı yüzde 10,4 olurken Türkiye'de bu oran yüzde 11,1 olarak hesaplandı.
Yaşlı nüfus oranının en yüksek olduğu ülke yüzde 36 ile Monako oldu. Monako'yu yüzde 30 ile Japonya, yüzde 25,1 ile İtalya ve yüzde 24,9 ile Portekiz takip etti. Yunanistan'da yaşlı nüfus oranı yüzde 24,4, Finlandiya'da yüzde 24,2, Almanya'da ise yüzde 23,7 olarak kaydedildi. Yaşlı nüfus oranının en düşük olduğu ülkelerde ise Afrika ve Orta Doğu ülkeleri öne çıktı. Uganda'da yaşlı nüfus oranı yüzde 1,7, Katar'da yüzde 1,8 ve Zambiya'da yüzde 2 olarak hesaplandı.
DOĞURGANLIK HIZI 1,42 ÇOCUK
Nüfus yapısındaki değişimin dikkat çeken bir diğer göstergesi toplam doğurganlık hızı oldu. Dünya genelinde kadın başına düşen ortalama çocuk sayısı 2025 yılında 2,24 olarak hesaplandı. Türkiye'de ise toplam doğurganlık hızı 1,42 çocukta kaldı. Böylece Türkiye'nin doğurganlık hızı dünya ortalamasının belirgin şekilde altında gerçekleşti. TÜİK'in yaşa özel doğurganlık verileri, Türkiye'de çocuk sahibi olma yaşındaki değişimi de ortaya koydu. 2001 yılında en yüksek doğurganlık hızı 20-24 yaş grubunda görülürken 2025 yılında en yüksek doğurganlık hızının görüldüğü yaş grubu 25-29 oldu.
KADINLARDA BEKLENEN YAŞAM SÜRESİ 80,7 YIL
Dünya Nüfus Günü verilerinde doğuşta beklenen yaşam süresine ilişkin karşılaştırmalara da yer verildi. Türkiye'de kadınlar için doğuşta beklenen yaşam süresi 80,7 yıl olarak hesaplandı. Dünya ortalaması ise 76,2 yıl oldu. Türkiye'deki kadınların doğuşta beklenen yaşam süresi dünya ortalamasının 4,5 yıl üzerinde gerçekleşti.
Kadınlarda doğuşta beklenen yaşam süresinin en yüksek olduğu ülke 88,7 yılla Japonya oldu. Monako'da bu süre 88 yıl, Güney Kore'de 87,4 yıl, San Marino'da ise 87,3 yıl olarak hesaplandı. Listenin diğer ucunda yer alan Lesotho'da kadınların doğuşta beklenen yaşam süresi 55,1 yıl, Çad'da ise 57,4 yıl oldu.
Türkiye'de erkekler için doğuşta beklenen yaşam süresi ise 75,5 yıl olarak kaydedildi. Erkeklerde dünya ortalaması 70,9 yıl olurken Türkiye, dünya ortalamasının 4,6 yıl üzerinde yer aldı. Erkeklerde doğuşta beklenen yaşam süresinin en yüksek olduğu ülke 84,7 yılla Monako oldu. Lihtenştayn'da bu süre 84,4 yıl, İsviçre'de 82,4 yıl olarak hesaplandı. En düşük yaşam süresi ise 53,5 yılla Somali'de kaydedildi.