Trafikte yeni dönem: Cezalar katlandı
Karayolları Trafik Kanunu’nda yapılan değişiklikle kırmızı ışık ihlali yapan, drift ve makas atan, alkollü ya da ehliyetsiz araç kullanan sürücülere yönelik para cezaları ciddi oranda artırıldı; birçok ihlalde ehliyete el koyma ve iptal yaptırımı da devreye girecek
Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşan Karayolları Trafik Kanunu değişikliği, trafik cezalarında kapsamlı artışlar ve sürücülere yönelik daha ağır yaptırımlar getiriyor. Trafik güvenliğini artırma, kural ihlallerini caydırma ve özellikle tehlikeli sürüş davranışlarını azaltma amacı taşıyan düzenleme, hem bireysel sürücüler hem de ticari araç kullanıcıları açısından önemli sonuçlar doğuracak. Yeni düzenlemeyle birlikte para cezaları ciddi oranda yükselirken, birçok ihlalde ehliyete el koyma, ehliyet iptali ve araç men yaptırımları da devreye giriyor.Kanunun büyük bölümü, Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecek. Elektrikli skuter ve motorsuz taşıt sürücülerinin hukuki sorumluluğuna ilişkin hükümler ise 1 Ocak 2027 tarihinde uygulanmaya başlanacak.
EHLİYETLERİ İPTAL EDİLECEK
Yeni düzenleme, özellikle alkol ve uyuşturucu etkisinde araç kullanımı konusunda sert bir yaklaşım benimsiyor. Buna göre kandaki alkol oranının 0,50 promilin üzerinde olması halinde sürücülere 25 bin lira idari para cezası uygulanacak. Aynı ihlalin ikinci kez tekrarlanması durumunda ceza 50 bin liraya, üçüncü ve daha fazla tekrarında ise 150 bin liraya yükselecek. Bu ihlallerde yalnızca para cezası değil, sürücü belgelerine geçici süreyle el konulması da söz konusu olacak.
Uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisinde araç kullandığı tespit edilen sürücüler ise 150 bin lira idari para cezasıyla karşı karşıya kalacak; ayrıca bu kişilerin sürücü belgeleri doğrudan iptal edilecek ve haklarında adli işlem başlatılacak. Ölçüm yapılmasını reddeden sürücüler için de 150 bin lira ceza ve 5 yıl süreyle sürücü belgesinin geri alınması yaptırımı getirildi. Böylece ölçümden kaçınmanın da ağır yaptırımla karşılık bulması sağlandı.
CEZA VE MEN
Plaka ve tescil işlemlerine ilişkin kurallar da ciddi şekilde sıkılaştırıldı. Tescil belgesi ve plakasız araç kullanan sürücülere 46 bin lira idari para cezası verilecek; sürücü belgeleri 30 gün süreyle geri alınacak ve araç 30 gün trafikten men edilecek.
Sahte plaka kullanımı ya da plakanın okunmasını engelleyecek şekilde değiştirilmesi halinde uygulanacak ceza 140 bin lira olarak belirlendi. Aynı ihlalin bir yıl içinde tekrarı durumunda ise ceza 280 bin liraya kadar çıkacak ve araç daha uzun süre trafikten men edilebilecek. Bu düzenleme, özellikle plaka gizleyerek radar ve elektronik denetim sistemlerinden kaçınma girişimlerini önlemeyi hedefliyor.
Ayrıca araç satış işlemlerinde de yeni yükümlülükler getirildi. Elektronik ortamda yapılan satışlardan sonra araçların 3 iş günü içinde tescil edilmesi zorunlu hale getirildi. Araç sahibinin vefatı durumunda mirasçıların 90 gün içinde aracı kendi adlarına tescil ettirmesi gerekecek. Aksi halde araç trafikten men edilecek ve idari para cezası uygulanacak.
HIZ SINIRI DÜZENLENDİ
Hız sınırı ihlalleri konusunda kademeli ve yüksek oranlı para cezaları öngörüldü. Yerleşim yeri içinde hız sınırını 6 ila 10 kilometre/saat aşanlara 2 bin lira ceza verilirken, ihlal oranı arttıkça ceza da yükseliyor.
26-35 kilometre/saat arası aşımda 12 bin lira,
36-45 kilometre/saat arası aşımda 15 bin lira,
46-55 kilometre/saat arası aşımda 20 bin lira,
66 kilometre/saat ve üzeri aşımda ise 30 bin lira ceza uygulanacak.
Ayrıca belirli sınırların üzerinde hız ihlali yapan sürücülerin ehliyetleri 30 günden 90 güne kadar geri alınabilecek. Bu düzenleme, özellikle şehir içi kazaların azaltılması ve ölümcül çarpışmaların önüne geçilmesi amacıyla hazırlandı.
KIRMIZI IŞIK İHLALİ
Kırmızı ışık ihlallerinde de dikkat çekici bir artış söz konusu. İlk ihlalde 5 bin lira ceza uygulanacak. Aynı sürücünün bir yıl içinde ikinci kez kırmızı ışık ihlali yapması halinde ceza 10 bin liraya, üçüncü ihlalde 15 bin liraya, dördüncü ihlalde 20 bin liraya, beşinci ihlalde 30 bin liraya yükselecek. Altıncı ihlalde ise ceza 80 bin lira olacak ve sürücü belgesi iptal edilecek.
Bu sistemle birlikte, alışkanlık haline gelen kırmızı ışık ihlallerinin önüne geçilmesi ve sürücüler üzerinde daha güçlü bir caydırıcılık oluşturulması hedefleniyor.
DRİFT YAPANA AĞIR YAPTIRIM
Trafikte saldırgan ve tehlikeli davranışlar da yeni düzenlemede özel olarak tanımlandı. Trafik akışını bozacak şekilde ardı ardına şerit değiştiren, konvoy oluşturarak yolu kapatan veya diğer araçların geçişini kasıtlı olarak engelleyen sürücülere 90 bin lira idari para cezası uygulanacak. Bu sürücülerin belgeleri 60 gün süreyle geri alınacak ve araçları 30 gün trafikten men edilecek.
Başka bir aracı ısrarla takip eden ya da tartışma amacıyla araçtan inerek trafiği tehlikeye atan sürücülere ise 180 bin lira ceza kesilecek. Bu kişilerin sürücü belgeleri geçici olarak geri alınacak ve yeniden sürücü belgesi alabilmeleri için psikoteknik değerlendirmeden geçmeleri gerekecek.
“Drift” olarak bilinen, aracı kontrollü şekilde kaydırarak yapılan tehlikeli sürüş hareketleri için de yaptırımlar artırıldı. Drift yapan sürücülere 46 bin lira ceza uygulanacak, sürücü belgeleri 60 gün geri alınacak ve araçları trafikten men edilecek. Özellikle sosyal medyada paylaşılan tehlikeli sürüş görüntülerinin artması sonrası bu başlıkta caydırıcılık ön plana çıkarıldı.
YAYA ALANINDA KULLANMAK YASAK
Elektrikli skuter ve motorsuz taşıt kullanıcıları da yeni düzenlemenin kapsamına alındı. Skuter ve benzeri araçların yaya yollarında veya yalnızca yayalara ayrılmış alanlarda kullanılması yasaklandı. Bu kurala uymayanlara 5 bin lira idari para cezası verilecek.
Ayrıca paylaşımlı elektrikli skuter işletmeciliği yapmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler için yetki belgesi alma zorunluluğu getirildi. Yetki belgesi olmadan faaliyet gösteren işletmelere 86 bin 900 lira idari para cezası uygulanacak. Skuter ve motorsuz taşıtlara ilişkin hukuki sorumluluk düzenlemeleri 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Bu tarihten itibaren hem bireysel kullanıcılar hem de işletmeciler açısından daha net ve bağlayıcı bir sorumluluk çerçevesi oluşacak.
TİCARİ ARAÇLAR DA KAPSAMDA
Ticari araçlar bakımından takograf, taksimetre ve hız sınırlayıcı cihazlara ilişkin yükümlülükler de genişletildi. Bu cihazların bulundurulmaması veya kullanılmaması halinde her bir ihlal için 75 bin lira idari para cezası uygulanacak. Taksimetre kullanmayan taksi sürücülerine ise 46 bin lira ceza kesilecek. Cihazlara müdahale edilmesi ya da kayıtların değiştirilmesi durumunda hem para cezası hem de araç men yaptırımı devreye girecek.
Emniyet kemeri, koruyucu başlık ve gözlük gibi güvenlik ekipmanlarının kullanımı da zorunlu hale getirildi. Bu kurallara uymayan sürücülere idari para cezası uygulanacak ve eksiklik giderilmeden araç trafiğe çıkarılamayacak. Özellikle motosiklet ve benzeri araç kullanıcılarına yönelik denetimlerin artırılması bekleniyor.