Kadın istihdamı erkeklerin yarısından daha az
TÜİK’in yayımladığı “İstatistiklerle Kadın, 2025” raporu, Türkiye’de kadınların işgücü piyasasındaki konumuna dair güncel tabloyu ortaya koydu. Veriler, kadınların eğitim seviyesindeki artışa rağmen istihdamda yer bulamadığını ve cam tavanları aşamadığını gösteriyor
Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre 31 Aralık 2025 tarihi itibarıyla, kadın nüfus 43 milyon 32 bin 734 kişi, erkek nüfus 43 milyon 59 bin 434 kişi oldu. Diğer bir ifadeyle, toplam nüfusun yüzde 49,98'ini kadınlar, yüzde 50,02'sini ise erkekler oluşturdu.
Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre 2024 yılında 15 ve daha yukarı yaştaki nüfusun işgücüne katılma oranının yüzde 54,2 olduğu görüldü. Bu oran kadınlarda yüzde 36,8, erkeklerde ise yüzde 72,0 oldu.
EĞİTİM ARTTI AMA YETMEDİ
İşgücüne katılma oranı eğitim durumuna göre incelendiğinde, kadınların eğitim seviyesi yükseldikçe işgücüne daha fazla katıldıkları görüldü. Okuryazar olmayan kadınların işgücüne katılma oranı yüzde 14,6, lise altı eğitimli kadınların işgücüne katılma oranı yüzde 27,5, lise mezunu kadınların işgücüne katılma oranı yüzde 38,5, mesleki veya teknik lise mezunu kadınların işgücüne katılma oranı yüzde 43,8 iken, yükseköğretim mezunu kadınların işgücüne katılma oranı yüzde 68,7 oldu.
İSTİHDAMDA KADININ ADI YOK
Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre, 2024 yılında 15 ve daha yukarı yaştaki nüfusun istihdam oranı kadınlarda yüzde 32,5 olarak gerçekleşti. Aynı dönemde erkeklerin istihdam oranı ise yüzde 66,9 oldu. İşgücüne katılma oranlarına bakıldığında da benzer bir tablo öne çıkıyor; erkeklerde yüzde 72,0 olan katılım oranı, kadınlarda yüzde 36,8 seviyesinde kaldı.
ÇOCUK BAKIMI KADINI İŞTEN KOPARIYOR
Raporun en dikkat çekici verilerinden biri, hane içindeki çocuk varlığının istihdama etkisi oldu. Hanesinde 3 yaşın altında çocuğu olan 25-49 yaş grubundaki kadınların istihdam oranı yüzde 26,9’da kalırken, aynı durumdaki erkeklerde bu oran yüzde 90,9 olarak kaydedildi.
CAM TAVANLAR AŞILAMADI
Kadınların karar alma mekanizmalarındaki temsiliyetine dair veriler de hala cam tavanların aşılamadığını gösterdi. 2025 yıl sonu itibariyle kadın milletvekili oranı yüzde 19,9; üst ve orta düzey yönetici pozisyonundaki kadın oranı: yüzde 21,5; kadın büyükelçi oranı yüzde 28,4; Kadın profesör oranı: yüzde 34,9’da kaldı.
BÖLGESEL EŞİTSİZLİK BELİRGİN
Kadın istihdamının coğrafi dağılımında Antalya, Isparta ve Burdur’u kapsayan bölge yüzde 39,3 ile en yüksek orana sahipken; Van, Muş, Bitlis ve Hakkari’yi kapsayan bölge yüzde 20,9 ile kadın istihdamının en düşük olduğu yerler oldu.
Rapora göre kadınların yüzde 30,1'i yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında yaşıyor (Erkeklerde bu oran yüzde 25,6). Ayrıca, kadınların maruz kaldığı şiddet türleri arasında ekonomik şiddet (yüzde 18,3) önemli bir yer tutuyor; özellikle eğitimi düşük kadınlarda ekonomik şiddet görme oranı yüzde 31,8'e kadar yükseliyor.