2025’te işçilerin kaybı 2,5 trilyon TL’yi aştı
DİSK-AR’ın Ücret Kayıpları İzleme Raporu, 2025 yılında işçi ücretlerinin vergi, kesinti ve yüksek enflasyon karşısında hızla eridiğini ortaya koydu. Rapora göre, yalnızca enflasyonun ücretlere faturası 1,4 trilyon TL’yi aştı
DİSK-AR tarafından aylık olarak hazırlanan Ücret Kayıpları İzleme Raporu’nun Aralık 2025 dönemini kapsayan yeni sayısı yayınlandı. Raporda, 2025 yılı boyunca işçi ücretlerinde vergi, kesinti ve enflasyon nedeniyle yaşanan kayıplar ayrıntılı biçimde ele alındı. Çalışmada yalnızca tekil aylara ait kayıplar değil, yıl boyunca biriken toplam ücret erimesi de hesaplandı. Raporda, enflasyon ve kesintilerin emek gelirleri üzerinde büyük bir baskı oluşturduğu, vergi ve kesintiler nedeniyle harcanabilir parasal gelirin azaldığı, enflasyonun ise bu gelirin alım gücünü hızla erittiği vurgulandı. Resmi enflasyonun hatalı ve eksik ölçüldüğü belirtilerek, hesaplanan kayıpların asgari düzeyi yansıttığı, gerçek kaybın ise daha yüksek olabileceği ifade edildi.
VERGİ BÜYÜK YÜK
DİSK-AR’ın yalnızca SGK kapsamındaki işçileri kapsayan çalışmasına göre, 2025 yılında işçi ücretlerindeki birikimli toplam kayıp en az 2 trilyon 501 milyar TL oldu. Raporda, enflasyonun sigortalı işçilere yıllık toplam faturası birikimli olarak en az 1,4 trilyon TL olarak hesaplandı. Gelir ve damga vergilerinin işçilere yıllık toplam faturası ise 1 trilyon 54 milyar TL’ye ulaştı. Çalışmada, dolaylı vergilerin bu hesaplamalara dahil edilmediği özellikle belirtildi.
Raporda, ücretlerdeki erimenin temel nedenlerinden birinin vergi tarife dilimleri olduğu ifade edildi. Vergi dilimlerinin enflasyon ve yeniden değerleme oranlarının altında artırılması nedeniyle işçilerin yılın ilk aylarından itibaren daha yüksek vergi dilimlerine girmek zorunda kaldığı vurgulandı. Bu durumun, yıl ilerledikçe net ücretleri ciddi biçimde aşağı çektiği ve gelir vergisi oranlarının birçok işçi için yüzde 27’ye, hatta yüzde 35’e kadar yükseldiği kaydedildi.
ZAM YAPILMADI KAYIP BÜYÜDÜ
Raporda ayrıca, 2025 yılında asgari ücrete ara zam yapılmamasının ücret kayıplarını daha da büyüttüğü belirtildi. Aralık 2025 itibariyle asgari ücretin enflasyon karşısındaki kaybının en az 6 bin 828 TL olduğu ifade edildi. Yıl boyunca nominal olarak değişmeyen ücretlerin, artan fiyatlar karşısında reel olarak ciddi biçimde değer kaybettiği vurgulandı.
BÜTÜN ÇALIŞANLAR ETKİLENİYOR
Ücret grupları itibariyle yapılan hesaplamalar, kayıpların yalnızca asgari ücretle sınırlı olmadığını ortaya koydu. Asgari ücretin 1,5 katı düzeyindeki ücretlerde 2025 yılı boyunca vergi, kesinti ve enflasyon nedeniyle toplam kayıp 169 bin 788 TL olarak hesaplandı. Bu ücret grubunda yılın tamamında yaşanan toplam erime oranı yüzde 36,3 oldu. Asgari ücretin 2 katı düzeyindeki ücretlerde ise Ocak–Aralık 2025 döneminde toplam kayıp 247 bin 93 TL’ye ulaştı ve yıllık erime oranı yüzde 39,6 olarak kaydedildi.Raporda, asgari ücretin 2,5 ve 3 katı düzeyindeki ücretlerde tablo daha da çarpıcı hale geldi. Yılın son aylarında bu ücret gruplarında vergi, kesinti ve enflasyon kaynaklı kaybın, ele geçen net ücretin üzerine çıktığı belirtildi. Asgari ücretin 2,5 katı düzeyindeki ücretlerde 2025 yılı boyunca toplam erime yüzde 41,6 olurken, asgari ücretin 3 katı düzeyindeki ücretlerde bu oran yüzde 43’e ulaştı.
“YOKSULLUK KALICILAŞIYOR”
DİSK-AR raporunda, ücretlerin sabit, fiyatların ise serbest olduğu bir ekonomik yapıda emek gelirlerinin enflasyon karşısında hızla eridiği vurgulandı. Raporda, bu durumun gelir dağılımını daha da bozduğu, çalışan yoksulluğunu artırdığı ve geniş kesimler için geçim koşullarını ağırlaştırdığı ifade edildi. Yüksek enflasyonun ve adaletsiz vergi-kesinti sisteminin ücretlilerin yaşam standartlarını aşağı çektiği belirtildi. Raporda yer alan değerlendirmede, ücret kayıplarının yalnızca bireysel gelir kaybı anlamına gelmediği, aynı zamanda iç talep, tüketim ve ekonomik denge üzerinde de olumsuz etkiler yarattığı ifade edildi. Emek gelirlerinin erimesinin, sosyal refahı zayıflattığı ve yoksulluğu kalıcı hale getirdiği vurgulandı.
DİSK-AR, raporun sonuç bölümünde ücrette ve vergide adalet talebinin çok somut ve yakıcı bir ihtiyaç haline geldiğini belirtti. Yüksek enflasyon koşullarında ücretlerin korunması, vergi dilimlerinin yeniden düzenlenmesi ve emek gelirleri üzerindeki vergi yükünün azaltılması gerektiği ifade edildi.