Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. 9 Ağustos’ta yayımlanan kanunla üniversitelerden çeşitli nedenlerle ayrılan öğrenciler ile bir yükseköğretim programına yerleşmesine rağmen kayıt yaptırmayanlara yeniden öğrenim hakkı tanındı.
Buna göre, kendi isteğiyle ilişiğini kesenler de dahil olmak üzere, kanunda belirtilen istisnalar dışında herhangi bir nedenle üniversiteyle ilişiği kesilen öğrenciler, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde başvurmaları halinde 2026-2027 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine devam edebilecek. Aynı hak, bir yükseköğretim programını kazanmasına rağmen kayıt yaptırmayan öğrenciler için de geçerli olacak.
BAZI ÖĞRENCİLER KAPSAM DIŞINDA
Düzenlemeden herkes yararlanamayacak. Terör suçu, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ile uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti gibi kanunda belirtilen suçlardan mahkum olanlar kapsam dışında tutuldu.
Sahte belge nedeniyle kaydı iptal edilen veya kayıt sırasında sahte belge veren öğrenciler de yeniden öğrenim hakkından yararlanamayacak.
Ayrıca terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyelik, mensubiyet, iltisak ya da bunlarla irtibat nedeniyle üniversiteyle ilişiği kesilenler de düzenlemenin dışında bırakıldı.
Polis Akademisi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile Milli Savunma Üniversitesi'ne bağlı bazı eğitim kurumlarından ilişiği kesilen öğrenciler de bu haktan yararlanamayacak.
BAŞKASINA TEZ YAZANA ADLİ PARA CEZASI
Düzenlemeyle akademik çalışmalara ilişkin yeni yaptırımlar da getirildi. Kişisel emeği ve akademik birikimi dışında, başkasına kısmen veya tamamen hazırlattığı tez, makale, kitap veya proje üzerinden akademik derece ya da unvan elde edenlerin söz konusu derece ve unvanları geri alınabilecek. Bu kişiler ayrıca öğretim mesleğinden çıkarılabilecek.
Başkasına ait akademik çalışmaların hazırlanması veya bu sürece aracılık edilmesi halinde ise 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası uygulanacak. Fiilin meslek edinilerek işlenmesi halinde adli para cezası 10 bin günden az, 20 bin günden fazla olamayacak.
İZİNSİZ YÜKSEKÖĞRETİM FAALİYETİNE HAPİS CEZASI
Yurt dışındaki bir eğitim kurumu adına mevzuata aykırı şekilde Türkiye'de ön lisans, lisans veya lisansüstü program açan ya da yürütenlere 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası verilecek.
Mevzuata aykırı şekilde Türkiye'de yükseköğretim kurumu açan veya işletenler de aynı cezayla karşı karşıya kalacak. Bu kurumların tanıtımını yapanlara ise 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası uygulanacak.
VAKIF ÜNİVERSİTELERİNE YAPTIRIM
Kanunla vakıf yükseköğretim kurumlarına uygulanacak yaptırımlar da yeniden belirlendi.
Buna göre uyarıdan öğrenci kontenjanlarının azaltılmasına, yeni program açılmasının engellenmesinden faaliyet izninin geçici olarak durdurulmasına ve faaliyet izninin tamamen kaldırılmasına kadar uzanan kademeli bir yaptırım sistemi uygulanacak. Faaliyet izni geçici olarak durdurulan bir vakıf üniversitesinin yönetimi, garantör üniversiteye veya Yükseköğretim Kurulunca (YÖK) belirlenecek aynı ildeki bir devlet üniversitesine devredilebilecek.
Düzenlemeyle Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi'nin adı da "İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi" olarak değiştirildi. Üniversitenin bazı fakülte ve yüksekokulları Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi'ne bağlandı.