“41 milyar dolarlık deprem vergisi nerede?”
CHP Aydın Milletvekili Hüseyin Yıldız, yıllardır “deprem” gerekçesiyle toplanan özel iletişim vergisinin akıbetini sordu
6 Şubat 2023 depremlerinin üçüncü yıl dönümünde, kamuoyunda uzun süredir tartışılan “deprem vergileri” yeniden gündeme geldi. CHP Aydın Milletvekili Hüseyin Yıldız, kamuoyunda “deprem vergisi” olarak bilinen özel iletişim vergisi üzerinden iktidara eleştiriler yöneltti.
Türkiye’nin bir deprem ülkesi olduğunu vurgulayan Yıldız, deprem gerekçesiyle yıllardır halktan toplanan kaynakların nasıl kullanıldığına dair kamuoyuna açık, şeffaf ve tatmin edici bir açıklama yapılmadığını söyledi. Yıldız, “Vatandaş, yapı stoğu güçlendirilsin, kentler dönüştürülsün, bir daha aynı acıları yaşamayalım diye yıllarca cebinden para verdi. Ama deprem olduğunda iktidar kör, sağır, dilsiz oldu. Depremin üzerinden üç yıl geçti; hâlâ altyapı yok, insanlar elektriğe ve suya erişimde sorun yaşıyor, konteynerlerde yaşam mücadelesi veriyor.” ifadelerini kullandı.
“GEÇİCİ DEDİNİZ, KALICI OLDU”
1999 depremlerinin ardından geçici olduğu söylenerek getirilen özel iletişim vergisinin yıllar içinde kalıcı hâle getirildiğini hatırlatan Yıldız, bu verginin hâlâ “deprem vergisi” olarak anılmasının ciddi bir çelişki yarattığını belirtti. Deprem gerekçesiyle toplanan paranın bütçede depreme yönelik somut bir karşılığının bulunmadığını savunan Yıldız, “Bu vergiyi alırken depremi hatırlıyorsunuz, harcarken unutuyorsunuz. Depremle vergi arasındaki bağ fiilen koparılmış durumda.” dedi.
Toplanan kaynağın büyüklüğüne dikkat çeken Yıldız, bugüne kadar özel iletişim vergisinden dolar bazında yaklaşık 41 milyar dolarlık bir tutarın tahsil edildiğini ifade etti. Bu kaynağın afetlere karşı dayanıklı kentler yaratmak için kullanılabileceğini belirten Yıldız, “Bu parayla sağlam konutlar yapılabilirdi, altyapı güçlendirilebilirdi. Bugün hâlâ aynı yıkımı ve çaresizliği konuşuyorsak, ortada ciddi bir yönetim sorunu vardır.” diye konuştu.
Deprem bölgesindeki uygulamalara da değinen Yıldız, Antakya’yı örnek göstererek, “Depremin yıl dönümünde heyet gelecek diye kaldırım taşı döşeniyor ama altında altyapı yok. Heyet gidince o taşlar sökülüyor. Bu, sorunu çözmek değil, üzerini örtmektir.” ifadelerini kullandı.
“SİYASİ SORUMLULUK ORTADAN KALKMAZ”
İktidarın eleştirilere kulak tıkadığını savunan Yıldız, bunun kamu vicdanını rahatlatmadığını söyledi. “Yasal olabilir, bütçeye girmiş olabilir. Ama bu, siyasi sorumluluğu ortadan kaldırmaz.” diyen Yıldız, deprem gerekçesiyle toplanan paranın depremle bağının kalmadığını vurguladı.
“Nereye gidiyor bu paralar? Hangi açıklar bu kaynaklarla sessizce kapatılıyor?” sorularını yönelten Yıldız, deprem vergileri konusunda açık ve şeffaf bir hesap verilene kadar konunun takipçisi olacaklarını belirtti. Yıldız, “Bu mesele rakam meselesi değil, hesap verme meselesidir. Hesap verilmedikçe bu sorular sorulmaya devam edecek.” dedi.